دكتر عصام العماد اصالتی یمنی دارد و یك وهابی بوده كه به گفته خودش با تحقیق و مطالعه به شیعه جعفری رویآورده است. او از شاگردان رهبر جنبش، سیدحسین حوثی است، اما میگوید كه او را تاكنون ندیده و تنها نوارها و ویدئوهای او را شنیده و تماشا كردهاست.
دكتر عصام العماد میگوید كه سیدحسین حوثی و به طور كلی حوثیها تلاش دارند كه شیعیان زیدی در یمن را به شیعه واقعی كه همان شیعه اثنیعشری است، ترغیب كنند. او كه در قم زندگی میكند و 42 سال سن دارد، تاكید میكند كه حكومت مركزی یمن بر این عقیده است كه راه شیعه جعفری از شیعه زیدی میگذرد و به همین علت با شیعیان زیدی برخورد كرده و تلاش میكنند تا آن را به آغوش سلفیها بیندازند، در شرایطی كه سیدحسین حوثی و جنبش او درست برخلاف حكومت مركزی یمن عمل كرده و سعی كردهاند زیدیها را به آغوش شیعه جعفری دعوت كنند. او تاكید میكند علی عبدالله صالح، رئیسجمهور یمن از سوی عربستان حمایت میشود و اگرچه خودش یك شیعه زیدی است اما دشمنی دیرینهای با زیدیه دارد و از وهابیون و سلفیها حمایت میكند. دكترالعماد در بخش دیگری از سخنانش از تاثیرپذیری اندیشههای سیدحسین حوثی از اندیشههای امام خمینی(ره) و رابطه عاطفی جریان حوثیها با مقام معظمرهبری و سیدحسن نصرالله میگوید.
خلاصه گفتوگوی هفته نامه مثلث با دكتر عصام العماد در پی میآید.
***
پرسش من از جنابعالی این است كه حوثیهای یمن زیدی هستند یا اثنیعشری؟ چون برخی روایتها نشان میدهد كه حوثیها در روز عاشورا مراسم برگزار میكنند و روز عید غدیر را جشن میگیرند یا حتی آقای بدرالدین حوثی در كتابی تحت عنوان زیدیها در یمن اشاره به این نكته میكنند كه اعتقاد زیدیها در مورد خلافت راشدین درست نیست و به آن حمله میكنند. اینها قرائن و شواهدی به دست میدهد كه نشان میدهد حوثیها شیعه اثنیعشری هستند تا شیعه زیدی. میخواستم اگر امكان دارد در مورد مبانی اعتقادی حوثیها صحبت بفرمایید.
سیدحسین بدرالدین رهبر فعلی حوثی است. بدرالدین طباطبایی حوثی هم هست. سیدبدرالدین در قم بودهاست. هم سیدحسین، هم سیدبدرالدین و هم عبدالملك اینها همه در قم زندگی كردهاند. آمدن اینها به قم واقعا بیاثر نبود. عبدالملك برادر كوچك حسین است و تقریبا 28 سال سن دارد. ولی باید به این نكته اشاره كنم كه ملاك، اندیشههای سیدحسین است و نه بدرالدین. خود حوثیها هم بر این مساله تاكید دارند.
شما بسیار به رهبر فعلی حوثیها اشاره میكنید. ولی خب روایتهای مختلفی در این زمینه وجود دارد. حوثیها میگویند كه او زندهاست ولی مخالفان میگویند سیدحسین در سال 2004 كشته شدهاست.
مهم این نیست كه كشته شده یا زنده است. مهم این است كه او رهبر است. یعنی از نظر ایدئولوژیك و اندیشهای حوثیها، حسین رهبر است. من منظورم این است كه اندیشه استراتژیك و ایدئولوژیك حوثیها كلا از كتب سیدحسین گرفته شده است. حتی خود عبدالملك این را میگوید. عبدالملك میگوید هرچه ما داریم از برادر من، حسین داریم. از سال 2004 حمله نیروهای یمن به حوثیها و به حسین آغاز شدهاست. مقصد اینها حسین است. اینها میگویند كه ما داریم شاگردان سیدحسین را میكشیم. من خودم نوارهای سیدحسین را شنیدهام وكتابهای او را خواندهام. او سعی كرده كه سكوت شیعیان را بشكند. اینها 30، 40 سال ساكت بودهاند.
میتوانیم بگوییم كه حوثیها اثنیعشری هستند؟
بله میتوانیم بگوییم. میدانید چرا؟ بالاخره من خودم صعده رفتم یعنی همین محله حوثیها، من خودم به یمن رفته بودم و آنجا این موضوع را دیدم. اصلا هر كتابی كه آنجا هست كتب جعفریه است و هیچ كتاب زیدیه در آنجا نیست. من خودم هم تعجب كردم. من قبلا وهابی بودم و شنیدهبودم كه اینها جعفری شدهاند. دیدم اصلا هیچ كتاب زیدی ندارند. در همه كتابخانههای رسمی و شخصی و خانگی همه جا كتب جعفری است. كتبی كه در قم چاپ میشود را حوثیها میخوانند. واقعیت اینجوری است. یعنی وقتی حكومت یمن و رهبران سنی میگویند كه اینها جعفری هستند دروغ نیست. اینها واقعا اعتقاد دارند كه اینها جعفری هستند. اینها از درون معتقدند كه حوثیها تغییرعقیده دادهاند.
پس میتوانیم بگوییم جنگی كه به لحاظ عقیدتی در یمن وجود دارد، جنگی است میان حوثیها از یك طرف و طرف مقابل شافعیها، زیدیها و اسماعیلیها؟
نه واقعا نمیشود گفت. زیدیها به هر حال گروهی شیعهاند منتها چهار امامی هستند. الان زیدیها واقعا از ته دل از حوثیها حمایت میكنند. گرچه اعتقاد دارند كه حوثیها از لحاظ عقیدتی جعفری شدهاند یا به سوی جعفریها گرایش پیدا كردهاند. الان جنگ با سلفیها و بعثیهاست. حتی اسماعیلیها برعكس از حوثیها حمایت میكنند.
نكتهای كه برای من خیلی عجیب است بزرگ كردن نقش جنبش وهابی در یمن است. شما نگاه كنید، اكثریت جمعیت در یمن شافعی هستند. ما میبینیم كه شافعیها بر خلاف حنبلیها یا حتی سلفیون و وهابیون گرایش معتدلتری دارند، و نسبت به شیعیان سمپات دارند و حتی برخی از روایتهایی كه شافعیها دارند شیعیان در جلساتشان نقل میكنند. چطور ممكن است سلفیون و القاعده كه اتفاقا گفته میشود نفوذشان در یمن بسیار كم است اینچنین نفوذ داشته باشند. به گونهای كه دستگاه هیات حاكمه در یمن را اینگونه تحت اختیار گرفته باشند. اگر اینگونه است پس شافعیها كجا هستند؟
مشكلی اینجا وجود دارد و آن این است كه شافعیها دولت ندارند. یك حكومت در جهان ندارند. این مشكل شافعیان نه تنها در یمن كه در سراسر جهان است. دومین مذهب سنی در سراسر جهان مذهب شافعی است، ولی به علت عدم وجود یك دولت و حكومت برای شافعیها و وجود یك دولت برای سلفیها مشكل ایجاد شدهاست. سلفیها در یمن مورد حمایت عربستان سعودی و دیگر حكومتهای منطقه از جمله كویت و قطر و برخی كشورهای دیگر هستند. علمای شافعی اغلب فقیر هستند. قدرت اقتصادی ندارند و قدرت اقتصادی در یمن به دست وهابیهاست. به علت اینكه اكثرا از سوی عربستان و كشورهای دیگر حمایت میشوند.
مذهب علی عبدالله صالح چیست؟
علی عبدالله صالح بعثی است ولی بیشتر از وهابیها حمایت میكند.
آیا علی عبدالله صالح شافعیمذهب است؟
نه. اصالتا زیدی مذهب است. اما خودش دشمن دیرین زیدیه است.
دشمن زیدی یا الحوثی؟
نه. كاملا ضد شیعه است.
چون من در صحبتهای علی عبدالله صالح چیزی در مورد حمله به زیدیها ندیدم. این جمله را صراحتا از علی عبدالله صالح شنیدم. او میگوید كه حوثیها برخلاف زیدیها، شیعه اثنیعشری و شیعه جعفری هستند. یعنی علی عبدالله صالح به زیدیها حمله نمیكند.
چرا الان حكومت یمن تصمیم گرفته چه تشیع زیدی و چه تشیع جعفری را حذف كند. به دو علت. اینها یك شعار دارند، میگویند كه یك زیدی بیاورید، من از او جعفری میسازم پس او را بكشید پیش از اینكه جعفری بشود. این شعار حكومت یمن است ولی نمیتواند این را به صورت علنی بگوید. الان تعداد زیدیها بیش از تعداد جعفریهاست ولی زیدیها را به نام جعفریها میكشند. مثلا به یك منطقه زیدینشین حمله میكنند و بعدش میگویند كه ما جعفریها را كشتیم. برای اینكه زیدیها تحریك نشوند. وگرنه خود علی عبدالله صالح این را به صورت علنی میگوید كه ما باید تشیع را بهطور كلی از یمن حذف كنیم. اینها خودشان میگویند كه تشیع زیدی راه تشیع جعفری در یمن را هموار میكند. عبور تشیع جعفری در یمن از تشیع زیدی خواهد بود. اینها میگویند كه ما باید زیدیها را در یمن حذف كنیم چرا كه اینها راه تشیع جعفری را هموار میكنند.
در این جنگ عریان نظامی میان حوثیها و دولت مركزی یمن، زیدیها كجا هستند؟ آیا زیدیها از حوثیها حمایت میكنند؟
همین، من چرا تاكید میكنم دولت از حوثیها میترسد؟ اولا حوثیها از لحاظ سیاسی واقعا خوب كار كردهاند. اینها نیامدهاند بگویند كه ما جعفری هستیم. اینها سعی میكنند اندیشههای جعفریه در میان زیدیها را زنده كنند، حتی به نام زیدیه.
آیا در این كار موفق شدهاند؟ یعنی توانستهاند زیدیها را به سوی خودشان جذب كنند؟
بله.
یعنی میتوانیم بگوییم كه زیدیها در این جنگ پشت سر حوثیها هستند و از آنها حمایت میكنند؟
یك عده از زیدیهاپشت حوثیها هستند. مثلا یك خبرنگار به نام عبدالكریم خیلی خوب از حوثیها حمایت میكند. در حالیكه خودش یك زیدی است. ترس دولت یمن از اینجاست. اینها میدانند كه اصالتا پایتخت شیعیان زیدی در یمن، صعده است. میدانند كه حوثیها الان دارند كار دولت یمن را انجام میدهند. اینها سعی كردند كه زیدیها به آغوش وهابیت بیفتند ولی سیدحسین حوثی دارد برعكس عمل میكند. زیدیها به آغوش جعفریه میافتند. از این لحاظ است كه اینها فهمیدند نقش سیدحسین حوثی و نقش زیدیها خنثیسازی نقش آنهاست. یعنی الان در واقع جنگ دولت یمن با حوثیها بر سر زیدیهاست. حكومت یمن تلاش میكند تا زیدیها به دست آنان بیفتند اما حوثیها تلاش میكنند تا زیدیها را به سوی خود جذب كنند.
این نكته خیلی مهمی است. چون الان در صعده اصطلاحی باب شده كه میگویند قیمت یك نارنجك كمتر از یك قرص نان است. در منطقهای كه فقر و فلاكت در آن بیداد میكند چطور ممكن است تجهیزات نظامی ارزشی كمتر از غذای روزمره داشته باشد؟
فرهنگ مسلح بودن جزو فرهنگ مردم یمن است. همه در یمن مسلح هستند. حتی در پایتخت همه مسلح هستند. واقعا فریب حكومت یمن در همینجاست. میگوید كه حوثیها مسلح هستند. چه گروهی مسلح نیست؟
یك روایت عجیب و غریبی نقل شده بود كه گفته بودند حوثیها حدود دو میلیون نفر ارتش دارند و تجهیزات بسیار مدرن و پیشرفته.
یكی از عملكردهای دولت یمن متاسفانه این است كه اینها میآیند یك منطقه حوثی را میگیرند و بعد این منطقه را پر از سلاح كرده و از این موضوع استفاده تبلیغاتی میكنند. در حالیكه حوثیها میگویند این سلاحها را خود اینها آوردهاند.
من این موضوع را قبول دارم. اما مستقل از خصوصیات جامعه یمن شما وقتی سلاح به دست میگیرید، معنای سیاسی آن این است كه علیه حكومت مركزی به قیام برخاستید یعنی برانداز هستید و میخواهید با از بین بردن حكومت مركزی، خودتان یك حكومت تشكیل دهید.
حوثیها از اول مسلح بودند. منطقه حوثیها بازار سلاح یمن است. در طول تاریخ یمن، سلاح از منطقه حوثیها خریداری میشد.
این سلاحها از كجا میآید؟
از 40 سال پیش و قبل از تولد حوثیها منطقه آنان بازار اصلی سلاح در یمن بودهاست. پس این مساله واقعا طبیعی است. همه طرفداران وهابیها در این منطقه مسلح هستند. یعنی خلع سلاح در یمن چیزی برخلاف فرهنگ یمن است. از طرف دیگر مساله امنیت برای آنان مهم است. یعنی اگر سلاح نداشته باشند، نابود میشوند. پس چرا حكومت یمن فقط میخواهد سلاح حوثیها را بگیرد؟ و مساله دیگر اینكه حوثیها هیچ كاری نمیكنند. یعنی اینها مثل طالبان نیستند. نه یك بار به اتوبوس حمله كردند نه به سفارتها حمله میكنند. حتی به سفارت آمریكا و فرانسه حمله نمیكنند به مردم هم حمله نمیكنند. حتی سیدحسین حوثی فتوا داده كه شما حق ندارید حتی به یك سرباز یمنی حمله كنید. حق ندارید سربازان یمنی را بكشید.
موضوع دیگری كه در این شش جنگی كه از آن گذشته در یمن وجود دارد، نوعی صفآرایی كشورها و گروهها در مورد یكدیگر است. یعنی ما از یك طرف یمن را در كنار عربستان سعودی و مصر میبینیم و در طرف دیگر كشورهایی مثل ایران، لیبی، جریان مقتدی صدر و گاهی حتی اسم سوریه هم مطرح میشود. من احساسم این است كه تقابلی كه میان این دو جریان ایجاد شده یا همكاری كه میان این گروهها ایجاد شده، مثلا همكاری یمن با عربستان یا با مصر بیشتر از اینكه اصالت داشته باشد به نظر میرسد یك همكاری تاكتیكی است، یعنی وقتی علی عبدالله صالح میگوید كه ایران 100 هزار دلار به حوثیها كمك كرده به یك نحوی میخواهد عربستانیها را بترساند كه كمك آنها را به سوی خود جلب كند. ولی تمایلی ندارد وهابیت را در یمن اشاعه دهد. اگر تمایل داشت ما نشانهها و قرائن جدی آن را میدیدیم. من چیزی كه اخیرا خواندم و دیدم این بود كه در سالهای اخیر در مدارس صعده بر اساس متون، مذهب شافعی تدریس میشود. یعنی شما در مدارس سعده اثری از متون وهابی نمیبینید و آنجا هم این دغدغهها وجود دارد. من فكر میكنم همكاری كه امروز میان عربستان و یمن وجود دارد همكاری تاكتیكی است و حوثیها این موضوع را بزرگ جلوه میدهند.
من اعتقاد دارم كه اینگونه نیست. همكاری یمن و عربستان از بعد از جنگ با حوثیها آغاز نشدهاست. پیش از علی عبدالله صالح، ابراهیم حمدی رئیس یمن بود. خود علی عبدالله بن سیداحمد كه از رهبران بزرگ و از حامیان علی عبداللهصالح بود كه تازگی از دنیا رفت در مذاكرات خود مینویسد ما علی عبدالله صالح را به حكومت نیاوردیم. علی عبداللهصالح توسط عربستان و حمایت آلسعود به حكومت رسید. روزی كه علی عبداللهصالح آمد یك مدرسه وهابی در یمن وجود نداشت، الان در سراسر یمن مدارس وهابی وجود دارد. روزی كه او آمد مذهب رسمی سلفی نبود اما الان مذهب رسمی سلفی است. مساله دیگر اینكه میدانید اینها در صعده چه كار میكنند؟ خطبه جمعه الزامی هست، در سایتها هم هست اما اینها میآیند در مناطق حوثیها شخصیت عمر را بزرگ جلوه میدهند و شخصیت امام علی(ع) به عنوان نفر چهارم معرفی میشود. حوثیها امام علی(ع) را شخصیت پس از رسول اكرم(ص) و امامت را از آن او میدانند. حوثیها میگویند كه امام علی اصلا دنیاپرست نبود ، ولی اینها میآیند در خطبه دوم به اندیشههای حوثی طعنه میزنند و طعنه میزنند به امام علی وقتی كه ایشان میفرمایند من پس از رسول اكرم امام هستم و بعد هم در همه مناطق حوثینشین همه مساجد را به وهابیها تحویل دادهاند. امامان مساجد همه وهابی هستند. مساله دیگر اینكه حی علی خیرالعمل را به شكل رسمی حذف كرده بودند. نه اینجوری نیست. اصلا برادر علی عبداللهصالح از رهبران وهابیت در یمن است. یعنی واقعا علی عبداللهصالح زرنگی میكند برای اینكه نمیتواند بگوید من از وهابیت حمایت میكنم، چرا كه این سیاست آمریكا نیست. میگوید كه برادرم از آنها حمایت میكند نه خودم. در حالیكه واقعا اینگونه نیست. الان حتی علی عبدالله صالح با خود طالبان هم همكاری میكند، اكثر رهبران طالبان كه زندانی بودند از زندانهای یمن فرار كردند. یمن پیشنهاد داده بود كه به جای زندان آمریكاییها این زندانیان طالبان و القاعده به یمن منتقل شوند، اما آمریكا گفت ما میترسیم اگر اینها را به یمن منتقل كنیم دوباره فرار كنند. گزارشها نشان میدهد كه صدای شكنجه فقط از شیعیان و حوثیها شنیده میشود. یك نفر از طالبان یا وهابیها شكنجه نمیشود و خود طالبان هم گفتند كه ما فقط صدای شكنجههای حوثیها را میشنویم. چرا هیچوقت یك جنگ واقعی علیه طالبان انجام نشد. او با طالبان بازی كرد. جنگ واقعی نكرد، فقط برای اینكه به آمریكا بگوید ما با طالبان میجنگیم، چند نفر را دستگیر میكنند، در زندان میاندازند، كسی را شكنجه نمیكنند بلكه زندگی خوبی هم دارند و بعد هم میگویند كه ما با طالبان میجنگیم. یعنی كسانی را به زندان میاندازند كه رهبر طالبان نیستند و یك شخصیت عادی محسوب میشوند. ولی الان میبینید كه هزاران نفر از حوثیها در زندان هستند. تعدادی از اینها كه به زندان رفتهاند میگویند كه دیگر قابلیت زندگی ندارند. نمیتوانند راه بروند. هیچوقت به مناطق طالبان حمله هوایی و موشكی نشد ولی الان میبینید كه بدترین فجایع در این شش سال اخیر در مناطق حوثیها انجام شدهاست. در واقع علی عبدالله صالح و عربستان یكی هستند.
یعنی شما اگر بخواهید بگویید كه از بین آقای سیستانی، سیدحسن نصرالله و مقتدی صدر كدامیك در میان حوثیها نفوذ بیشتری دارند كدام یك را در جایگاه اول میدانید؟
من معتقدم اول سیدحسن نصرالله. یعنی اندیشههای سیدحسین حوثی كاملا یك شیعه محض است و از لحاظ سیاسی به سیدحسن نصرالله نزدیك است.
همان ارتباط عاطفی كه میان سیدحسن نصرالله و آیتالله خامنهای و نظام ایران وجود دارد میان سیدحسین و عبدالمالك با آیتالله خامنهای هم وجود دارد؟
صددرصد بله. سیدحسین در همه نوارهای خودش میگوید كه من معتقدم بهترین شخصیت در زمان ما كه راجع به قرآن صاحبنظر است امام خمینی(ره) است و معتقدم كسی بهپای ایشان در معرفت قرآن نمیرسند. این حرف سیدحسین است. اندیشههای حوثیها را شما میتوانید از سیدحسین بفهمید نه از عبدالملك. عبدالملك خیلی محتاطانه حرف میزند چون الان زمان جنگ است. والا اگر میخواستید اندیشههای عبدالملك را بشناسید خودش گفت كه ایدئولوژی حركت ما كتب برادرم است. حسین حوثی یك كتاب دارد به نام تاثیر اندیشههای امام خمینی(ره) بر حسین حوثی. یك كتاب كامل و خیلی جالب است. ایشان مرید امام خمینی(ره) است و ارتباط حسین حوثی با امام خمینی(ره) مثل ارتباط سیدحسن نصرالله با آیتالله خامنهای است. ارتباط حسین حوثی با آیتالله خامنهای مثل ارتباط سیدحسن نصرالله با آیتالله خامنهای است. یكی از مسائلی هم كه امروز حكومت یمن آن را دنبال میكند. حرفهای سیدحسین حوثی در مورد ایران است. الان این حرفها را عبدالملك نمیگوید، ولی نمیتواند بگوید حرف برادرم اینگونه نیست. یعنی سیدحسین حوثی پس از اینكه به ایران آمده و كتب امام خمینی(ره) را مطالعه كرده میگوید كه كتابهای امام(ره) مقدس است. علنا میگوید كه شخصیت امام خمینی(ره) یك شخصیت مقدس است. حسین حوثی میگوید ما باید از جمهوریاسلامی الگوبرداری كنیم و از ایران یاد بگیریم. به همین علت است كه حكومت یمن میگوید حوثیها مجوس هستند، ایرانی هستند، باید به اصفهان برگردند. مثلا یك كتاب است با نام ایران در اندیشههای سیدحسین حوثی. این كتاب خیلی زیاد منتشر شده است.
آیا سیدحسین زنده است؟
نمیدانم. بالاخره حكومت یمن میگوید كه زنده نیست ولی عبدالملك و بدرالدین و كل حوثیها میگویند كه زنده است.
اگر زنده باشد الان چند سال دارد؟
حدود 54 سال.
منبع : شيعه آنلاين
به گزارش فارس به نقل از پايگاه اطلاعرساني شبكه تلويزيوني "العالم "، دفتر اطلاع رساني "عبدالملك الحوثي " رهبر جنبش الحوثي در بيانيه خود گفت: بر اساس اطلاعات دريافت شده، شمار زيادي از واحدهاي نظامي ارتش عربستان به صورت بيسابقهاي از طريق مرزهاي جنوبي اين كشور از ناحيه نجران وارد خاك يمن شده اند.
دكتر عصام العماد يمنيالاصل است و تحصيلات خود را در دانشگاههاي عربستان گذرانده و روزي خود 
.jpg)
